اخرین آپدیت در شهریور 23, 1404 توسط حمید رضا گیلانی
وقف، سنتی دیرینه با ریشههای عمیق در فرهنگ ایرانی-اسلامی است که علاوه بر اثرات معنوی، میتواند موتور محرکه توسعه اقتصادی و اجتماعی مناطق پیرامون خود باشد. استان گیلان با تنوع جاذبههای زیارتی، طبیعی و فرهنگی، ظرفیت بیبدیلی برای بهکارگیری این ابزار دارد. هفته گذشته استاندار گیلان در دیدار با معاون فرهنگی سازمان اوقاف بر لزوم نوآوری در بهرهبرداری از موقوفات تأکید کرد و ساخت اقامتگاههای ارزانقیمت در حوالی زیارتگاهها را یکی از مصادیق این رویکرد خواند.
ظرفیتهای بالقوه وقف در گیلان
بقاع متبرکه استان سالانه پذیرای سیل گردشگران مذهبی و طبیعتگرد است؛ اما فقدان زیرساخت اقامتی مناسب، بار سنگینی بر ترافیک شهری و امنیت خانوادهها تحمیل میکند. استفاده هوشمندانه از موقوفات برای تأمین نیازهای رفاهی میتواند:
- هم درآمد پایدار برای هیئات امنا و نهادهای خیریه ایجاد کند
- هم گردشگران و اهالی را در ایام شلوغ به محلهایی مطمئن و مقرونبهصرفه هدایت کند
در کنار توسعه اقامتگاه، گیلان میتواند وقفهایی برای حمایت از آموزش، بهداشت و حفاظت محیط زیست تعریف کند؛ طرحهایی که ضمن تضمین بازده اقتصادی، خصلت خدمترسانی وقف را نیز زنده نگاه دارد.
راهکارهای عملیاتی برای ترویج فرهنگ وقف
برای پویایی مداوم این سنت ارزشمند، باید فراتر از مراجعه به روحانیون و نیکوکاران سنتی حرکت کرد:
- بهرهگیری از پلتفرمهای دیجیتال برای ثبت، نمایش و شفافسازی موقوفات و جذب نسل جوان
- تشکیل کارگروههای محلی با همکاری میراث فرهنگی، شهرداری و تشکلهای مردمنهاد جهت مدیریت هوشمندانه زیارتگاهها
با این تدبیرها، وقف در گیلان نهفقط به شکل خرید زمینی و ساخت ساده تعریف میشود، بلکه به یک مدل کسبوکار اجتماعی تبدیل میگردد که هم ارزشهای دینی را پاس میدارد و هم بارقههای یک اقتصاد محلی مقاوم را روشن میکند.
در نهایت، تداوم وقف در گیلان به تشریک مساعی نهادهای دولتی، موقوفهداران و مردم نیازمند است. سرمایهگذاری خرد خیران در ساخت اقامتگاه و زیرساختهای فرهنگی، در کنار شفافیت مدیریتی، باعث میشود این سنت اصیل بیش از پیش به سرمنشأ برکت و توسعه پایدار در استان مبدل شود.
حمیدرضا گیلانی روزنامهنگار، مدیر رسانه و مدیرمسئول و سردبیر پایگاه خبری دیارگیل است که بیش از ۱۵ سال سابقه فعالیت حرفهای در حوزه خبرنگاری، مدیریت رسانه و پوشش اخبار استان گیلان دارد.
وی دارای کارشناسی ارشد علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه تهران و کارشناسی روزنامهنگاری از دانشگاه صداوسیما است و در زمینه اخبار سیاسی، اجتماعی و فرهنگی گیلان، گردشگری، محیط زیست و مسائل منطقهای شمال ایران فعالیت میکند.
گیلانی از سال ۱۳۹۴ با تأسیس پایگاه خبری دیارگیل، فعالیت خود را در حوزه رسانههای محلی ادامه داده و در طول این سالها در تهیه گزارشهای خبری و تحقیقی درباره مسائل شهری، محیط زیست، میراث فرهنگی و مطالبات مردم استان گیلان نقش داشته است. رویکرد حرفهای او بر دقت در انتشار اخبار، بررسی منابع و انعکاس مسائل و مطالبات منطقهای استوار است.