اخرین آپدیت در آبان 13, 1405 توسط حمید رضا گیلانی
بحث تغییر نام دریای خزر پس از مطرح شدن در سطوح بالای مدیریتی کشور، بار دیگر به یکی از موضوعات داغ در محافل فرهنگی و سیاسی تبدیل شده است. در حالی که سال‌هاست نام‌های متعددی برای این پهنه آبی در متون کهن و نقشه‌های بین‌المللی به کار می‌رود، اکنون استاندار گیلان از ضرورت دستیابی به یک اجماع ملی و انتخاب عنوانی واحد با پشتوانه تاریخی مستند سخن می‌گوید.
چالش‌های تاریخی و تنوع نام‌های دریای خزر
دریای شمال ایران در طول تاریخ پرفراز و نشیب خود، با عناوین مختلفی در کتیبه‌ها و آثار مکتوب ثبت شده است. هادی حق‌شناس، استاندار گیلان، در این‌باره با اشاره به تعدد عناوین تاریخی این پهنه آبی، تصریح کرد که نام‌هایی نظیر «کاسری»، «قزوین»، «مازندران»، «گرگان» و «خزر» هر کدام در دوره‌های مختلفی از تاریخ ایران مورد استفاده قرار گرفته‌اند.
نکته حائز اهمیت در سخنان مقام ارشد استان گیلان، توجه به ریشه‌های تمدنی است. وی با استناد به اشعار حکیم ابوالقاسم فردوسی در شاهنامه، از عنوان «دریای گیلان» به عنوان یکی از نام‌های دارای پیشینه ادبی و تاریخی یاد کرد که می‌تواند در بررسی‌های کارشناسانه مورد توجه قرار گیرد. از سوی دیگر، رشد کاربرد اصطلاح «دریای کاسپین» در نقشه‌های دریانوردی جهانی، ضرورت دستیابی به یک نام واحد و رسمی را برای کشورمان بیش از پیش نمایان کرده است تا از سردرگمی در اسناد بین‌المللی و مکاتبات رسمی کاسته شود.
اهمیت بازنگری در نام دریای خزر و اولویت‌های ملی
انتخاب یک نام واحد برای دریای خزر تنها یک موضوع شکلی نیست، بلکه تصمیمی استراتژیک محسوب می‌شود که نیازمند دقت در ابعاد حقوقی، تاریخی و اجتماعی است.
پژوهشگران و مورخان بر این باورند که باید با تحلیل اسناد کهن و نقشه‌های معتبر جغرافیایی، عنوانی انتخاب شود که بیشترین قرابت را با هویت ملی و تمدنی ایران داشته باشد و در عین حال از نظر بین‌المللی نیز قابل استناد باشد.
همچنین کارشناسان تاکید دارند که نام‌گذاری باید به دور از هیجانات مقطعی و بر پایه استدلال‌های محکم علمی صورت گیرد تا ضمن حفظ جایگاه ژئوپلیتیک ایران در این پهنه آبی، پیامدهای اجتماعی و فرهنگی مطلوبی به همراه داشته باشد.
استاندار گیلان با اشاره به ملاحظات تاریخی پیرامون قوم خزر، بر ضرورت مطالعات عمیق‌تر در این زمینه تأکید کرد. وی معتقد است که اکنون با ایجاد فضای گفت‌وگوی کارشناسی در سطح دولت، فرصتی طلایی فراهم شده تا با استفاده از توان تاریخ‌دانان و متخصصان جغرافیای تاریخی، به نامی واحد دست یافت که نه تنها در نقشه‌ها و اسناد اداری، بلکه در گفتمان عمومی مردم نیز جایگاه اصلی خود را بازیابد. به نظر می‌رسد این روندِ بازنگری، گامی در جهت تثبیت هویت ملی ایران در یکی از استراتژیک‌ترین مناطق جهان است.
مطالب مرتبط
- گره‌گشایی از ۴۷ زندانی در گیلان با حمایت خیرین و بهره‌مندی صدها نفر از ارفاقات قانونی
- ارتودنسی سرامیکی بهتر است یا فلزی؟ مقایسه هزینه، ظاهر و نتیجه درمان
- بحران مدیریت پسماند تالش و خطر نشت شیرابه های سمی به حریم دریا
- صادرات و واردات دریایی استان گیلان در سال ۱۴۰۵ چه وضعیتی دارد؟
حمیدرضا گیلانی روزنامه‌نگار، مدیر رسانه و مدیرمسئول و سردبیر پایگاه خبری دیارگیل است که بیش از ۱۵ سال سابقه فعالیت حرفه‌ای در حوزه خبرنگاری، مدیریت رسانه و پوشش اخبار استان گیلان دارد.
وی دارای کارشناسی ارشد علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه تهران و کارشناسی روزنامه‌نگاری از دانشگاه صداوسیما است و در زمینه اخبار سیاسی، اجتماعی و فرهنگی گیلان، گردشگری، محیط زیست و مسائل منطقه‌ای شمال ایران فعالیت می‌کند.
گیلانی از سال ۱۳۹۴ با تأسیس پایگاه خبری دیارگیل، فعالیت خود را در حوزه رسانه‌های محلی ادامه داده و در طول این سال‌ها در تهیه گزارش‌های خبری و تحقیقی درباره مسائل شهری، محیط زیست، میراث فرهنگی و مطالبات مردم استان گیلان نقش داشته است. رویکرد حرفه‌ای او بر دقت در انتشار اخبار، بررسی منابع و انعکاس مسائل و مطالبات منطقه‌ای استوار است.