اخرین آپدیت در تیر 23, 1405 توسط حمید رضا گیلانی
رشت- برای نخستین بار در دو دهه اخیر، روستائیان گیلانی که در اراضی ملی سکونت دارند، میتوانند با پرداخت تنها ۱۰ درصد ارزش زمین، صاحب سند مالکیت شوند. این طرح که با پیگیریهای مستمر استاندار گیلان و هماهنگی با بنیاد مسکن انقلاب اسلامی به نتیجه رسیده، گامی بلند در جهت تعیین تکلیف اراضی تصرفی سنواتی و صدور اسناد مالکیت در روستاهای استان محسوب میشود.
مشکل ۲۰ ساله مالکیت اراضی ملی در گیلان
سالها بود که اجرای قانون ماده ۴ ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن در استان گیلان با مشکلات عدیدهای مواجه بود. هزاران روستایی ساکن در اراضی ملی با وجود سکونت چندین ساله و حتی چند دهه، از نداشتن سند مالکیت رنج میبردند. این معضل قدیمی نه تنها زمینهساز اختلافات ملکی و تعارضات حقوقی شده بود، بلکه روستاییان را از بهرهمندی از تسهیلات بانکی و وامهای نوسازی و بهسازی مسکن محروم کرده و عملاً روند توسعه و آبادانی روستاها را با اختلال مواجه ساخته بود.
استان گیلان با برخورداری از هزاران روستای دارای طرح هادی، همواره با چالش تعیین تکلیف اراضی ملی مواجه بوده است. بخش قابل توجهی از اراضی داخل محدوده این روستاها، جزو اراضی منابع طبیعی و ملی محسوب میشود که سالها در تصرف و بهرهبرداری روستاییان قرار داشته است. عدم صدور سند مالکیت برای این اراضی، نه تنها امنیت حقوقی ساکنان را مخدوش کرده بود، بلکه سرمایهگذاری در بخش مسکن روستایی را با موانع جدی روبهرو ساخته بود.
جزئیات تخفیفهای بیسابقه برای روستاییان
با پیگیریهای مستمر «هادی حقشناس» استاندار گیلان و هماهنگی با بنیاد مسکن انقلاب اسلامی، مجوز ویژه واگذاری اراضی ملی با تخفیفهای بیسابقه صادر شده است. بر اساس مجوز اخذ شده، برای عرصههای مسکونی تا سقف هزار متر مربع، تخفیف ۹۰ درصدی در نظر گرفته شده است که به این ترتیب متقاضیان واجد شرایط تنها ۱۰ درصد از بهای ارزش روز زمین را پرداخت میکنند.
مدیرکل بنیاد مسکن گیلان در گفتگو با خبرنگار مهر درباره سایر تخفیفهای در نظر گرفته شده گفت: «برای اراضی باغ و شالیزار نیز تخفیف ۸۰ درصدی در نظر گرفته شده است؛ یعنی تا حد نصاب دو برابر اراضی مسکونی، متقاضیان میتوانند از این تخفیف بهرهمند شوند. این در حالی است که در دستورالعملهای قبلی، اساساً تخفیفی برای اراضی کشاورزی لحاظ نشده بود و متقاضیان باید قیمت کارشناسی روز را به طور کامل پرداخت میکردند» .
وی همچنین با اشاره به تخفیف در نظر گرفته شده برای اراضی تجاری و صنعتی تصریح کرد: «برای اراضی تجاری و صنعتی نیز تا یک و نیم برابر حد نصاب، تخفیف ۵۰ درصدی لحاظ شده است که این خود گامی مؤثر در رونق اقتصادی روستاها و ایجاد اشتغال پایدار محسوب میشود» .
۳۶۰۰ هکتار اراضی در ۵۸۵ روستا تعیین تکلیف میشود
استاندار گیلان در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به جلسه اخیر خود با رئیس بنیاد مسکن در تهران، اظهار کرد: «بر اساس این تفاهم، مشکل مالکیت بیش از سه هزار و ۶۰۰ هکتار از اراضی ملی که در تصرف روستاییان قرار دارد، مرتفع میشود. این اراضی پیش از این از سوی منابع طبیعی در اختیار بنیاد مسکن قرار گرفته بود، اما فرایند قانونی واگذاری به مردم طی نشده بود. با این تفاهم، روستاییانی که پیش از این بر روی این زمینها مسکن ساختهاند، میتوانند سند رسمی دریافت کنند» .
وی با تأکید بر اهمیت صدور سند برای هویتبخشی به سکونتگاههای روستایی، تصریح کرد: «اخذ سند رسمی، ضمن ایجاد احساس تعلق و امنیت برای ساکنان، امکان بهرهمندی از تسهیلات بانکی مانند وام ساخت و تعمیر مسکن را نیز برای آنها فراهم میکند» .
تأثیرات این طرح بر توسعه روستاهای گیلان
مدیرکل بنیاد مسکن گیلان در پاسخ به این سوال که این طرح چه تأثیری بر توسعه روستاهای گیلان خواهد داشت، تصریح کرد: «صدور سند مالکیت برای اراضی ملی، تأثیرات گستردهای بر توسعه پایدار روستاها خواهد داشت. اولاً، روستاییان با دریافت سند مالکیت، میتوانند از تسهیلات بانکی نظیر وامهای نوسازی و بهسازی مسکن روستایی بهرهمند شوند که این خود در ارتقای کیفیت مسکن و بهبود وضعیت سکونت مؤثر است. دوماً، تثبیت مالکیت، امنیت حقوقی ساکنان را تأمین کرده و از بروز اختلافات و تعارضات ملکی جلوگیری میکند. سوماً، این اقدام در تثبیت جمعیت روستایی و جلوگیری از مهاجرت به شهرها بسیار مؤثر است و زمینهساز توسعه و آبادانی هر چه بیشتر روستاهای استان میشود» .
دائمی با اشاره به زمان اجرای این طرح، هشدار داد: «این مجوز زماندار است و فرصت بهرهمندی از آن تا پایان شهریور ماه سال جاری تعیین شده است. بنابراین از مردم عزیز و روستاییان گرامی میخواهیم که هرچه سریعتر با مراجعه به بنیاد مسکن شهرستانها، از این فرصت استثنایی استفاده کنند تا بتوانیم با استقبال خوب مردم، تمدید این مجوز را از کشور بگیریم» .
ضرورت تبیین دقیق تفاوت اراضی ملی و زمینهای دولتی
گفتنی است، استاندار گیلان در اظهارات اخیر خود در گفتوگو با همشهریآنلاین، با اصلاح سخنان پیشین خود تأکید کرد که منظور از اظهارات قبلی، زمینهای دولتی بوده است و اراضی ملی اساساً قابلیت واگذاری و صدور سند به اشخاص را ندارند . به گفته مشاور حقوقی سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، ماده ۴ قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن که در این ماجرا مورد استناد قرار گرفته، شامل اراضی ملی، جنگلها، مراتع و بیشهها نمیشود و صرفاً درباره زمینهای دولتی واقع در محدوده روستاهاست .
با این حال، بر اساس اعلام اداره کل بنیاد مسکن گیلان، بیش از سه هزار و ۶۰۰ هکتار از اراضی در قالب ۵۸۵ روستا تعیین تکلیف شده است که این خود نشان از عزم جدی مسئولان برای حل این معضل دیرینه دارد .
حمیدرضا گیلانی روزنامهنگار، مدیر رسانه و مدیرمسئول و سردبیر پایگاه خبری دیارگیل است که بیش از ۱۵ سال سابقه فعالیت حرفهای در حوزه خبرنگاری، مدیریت رسانه و پوشش اخبار استان گیلان دارد.
وی دارای کارشناسی ارشد علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه تهران و کارشناسی روزنامهنگاری از دانشگاه صداوسیما است و در زمینه اخبار سیاسی، اجتماعی و فرهنگی گیلان، گردشگری، محیط زیست و مسائل منطقهای شمال ایران فعالیت میکند.
گیلانی از سال ۱۳۹۴ با تأسیس پایگاه خبری دیارگیل، فعالیت خود را در حوزه رسانههای محلی ادامه داده و در طول این سالها در تهیه گزارشهای خبری و تحقیقی درباره مسائل شهری، محیط زیست، میراث فرهنگی و مطالبات مردم استان گیلان نقش داشته است. رویکرد حرفهای او بر دقت در انتشار اخبار، بررسی منابع و انعکاس مسائل و مطالبات منطقهای استوار است.