اخرین آپدیت در مهر 27, 1404 توسط حمید رضا گیلانی
جنگ روایتها؛ میدان تازه قدرت
در دنیای امروز، روایتگری جنگ به یکی از مهمترین ابزارهای قدرت نرم تبدیل شده است. پیروزی در عرصه ذهنی و فکری دیگر نه با سلاحهای سنگین، بلکه با توانایی ساخت و تثبیت روایتها رقم میخورد. هدف اصلی جریانهای معارض، تحریف تاریخ، تضعیف روحیه ملی و بیاعتبار کردن سرمایههای اجتماعی است؛ اقدامی که با بهرهگیری از رسانههای جهانی و تکنیکهای جنگ شناختی دنبال میشود.
تحریف آگاهانه و ناآگاهانه
تحریف در روایت جنگ میتواند به شکلهای مختلف رخ دهد:
- تحریف آگاهانه: تولید روایتهای ساختگی، بزرگنمایی ضعفها و انکار نقاط قوت برای تغییر ادراک عمومی.
- تحریف ناآگاهانه: روایتهای ناقص، جابهجا یا همراه با غلو که به دلیل فراموشی یا مصلحتاندیشی ایجاد میشوند.
این تحریفها، چه عمدی و چه سهوی، در نهایت به تضعیف حافظه تاریخی و کاهش اعتماد عمومی منجر میشوند.
رسانهها و فرماندهی جنگ شناختی
امروز رسانههای بینالمللی مانند CNN و BBC نقش محوری در جنگ روایتها ایفا میکنند. آنها با دستور کار خبری مشخص، روایتهای مطلوب خود را تولید و در قالب خبر، تحلیل، مستند و حتی محصولات فرهنگی مانند موسیقی و انیمیشن منتشر میکنند. این شبکهها عملاً به «غولهای روایتساز» تبدیل شدهاند که افکار عمومی جهانی را هدایت میکنند.
ضرورت توجه به خردهروایتها
یکی از چالشهای روایتگری در ایران، تمرکز بیش از حد بر روایتهای کلان و غفلت از خردهروایتهای مردمی است. میلیونها رزمنده، خانوادهها و همراهان آنان خاطرات ارزشمندی از دوران دفاع مقدس دارند که میتواند به گنجینهای ملی برای تقویت سرمایه اجتماعی تبدیل شود. با این حال، نبود همبستگی میان روایتهای خرد و کلان، مانع از شکلگیری تصویری جامع و اثرگذار شده است.
راهکارهای مقابله با تحریف
کارشناسان معتقدند برای مقابله با جنگ شناختی و تحریف روایتها باید:
- باور عمومی نسبت به وجود جنگ روایتها تقویت شود.
- مراکز رصد و پایش تحریفها ایجاد و فعال شوند.
- تولید روایتهای مستند و معیار با سناریوی مشخص در دستور کار قرار گیرد.
- محتوای تبیینی متناسب با رسانههای نوین و مخاطبان متنوع تولید شود.
جمعبندی
روایتگری جنگ امروز نهتنها یک وظیفه فرهنگی، بلکه یک ضرورت راهبردی است. در شرایطی که دشمن با بهرهگیری از رسانههای قدرتمند به دنبال تحریف تاریخ و تضعیف امید اجتماعی است، تولید روایتهای دقیق، مستند و اثرگذار میتواند به سلاحی کارآمد در نبرد نرم تبدیل شود. آینده این میدان به دست کسانی خواهد بود که بهترین روایت را بسازند و آن را در ذهن جامعه تثبیت کنند.
**حمیدرضا گیلانی**
مدیر مسئول و سردبیر پایگاه خبری دیارگیل
حمیدرضا گیلانی روزنامهنگار باسابقه، مدیر رسانهای و تحلیلگر مسائل منطقهای با بیش از پانزده سال تجربه حرفهای در حوزه خبرنگاری، مدیریت رسانه و پوشش رویدادهای استان گیلان است. تمرکز اصلی وی بر مسائل سیاسی، اجتماعی و فرهنگی شمال ایران، به ویژه استان گیلان، و انعکاس مطالبات مردم این خطه از کشور میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه تهران و کارشناسی روزنامهنگاری از دانشگاه صداوسیما است. همچنین دورههای تخصصی مدیریت رسانه، روزنامهنگاری منطقهای و اخلاق حرفهای خبرنگاری را در مراکز معتبر داخلی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
گیلانی فعالیت حرفهای خود را از اوایل دهه هشتاد به عنوان خبرنگار محلی در روزنامههای استانی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهایش در حوزه خبرنگاری منطقهای، وی موفق به تولید گزارشهای متعددی در زمینه مسائل شهری، میراث فرهنگی گیلان، محیط زیست، گردشگری و مطالبات مردمی شد. گزارشهای تحقیقی وی درباره مسائل زیستمحیطی تالاب انزلی و جنگلهای هیرکانی، مورد توجه مسئولان و فعالان محیط زیست قرار گرفت.
وی از سال ۱۳۹۴ پایگاه خبری دیارگیل را تأسیس کرد و از آن زمان تاکنون به عنوان مدیر مسئول و سردبیر این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، دیارگیل به یکی از معتبرترین و پرمخاطبترین رسانههای محلی استان گیلان تبدیل شده است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی گیلانی در پوشش اخبار و تحلیل مسائل منطقهای شمال ایران، به ویژه استان گیلان، در حوزههای سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، گردشگری و زیستمحیطی است. وی همچنین در زمینه مدیریت رسانههای محلی، روزنامهنگاری منطقهای و گزارشنویسی تحقیقی تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد گیلانی در مدیریت رسانه و خبرنگاری مبتنی بر پایش مستمر رویدادهای منطقه، ارتباط نزدیک با منابع محلی، اعتبارسنجی دقیق اخبار و پرهیز از بزرگنمایی یا تحریف واقعیتها است. وی در فعالیت حرفهای خود بر انعکاس صدای مردم استان، پیگیری مطالبات منطقهای و حفظ هویت فرهنگی و تاریخی گیلان تأکید ویژه دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن صنفی روزنامهنگاران ایران و انجمن خبرنگاران و رسانههای محلی استان گیلان است و در همایشها و نشستهای تخصصی مرتبط با رسانههای منطقهای مشارکت فعال دارد.
**آخرین بهروزرسانی: بهمن ۱۴۰۴**